Achmea schaft jaarlijkse beoordelingsgesprekken af

Ambitie .nl
14 september 2018

De jaarlijkse beoordelingsgesprekken kosten werkgevers een miljard euro per jaar. Bovendien leveren ze veel frustraties op bij managers en werknemers.

Arbeidspsycholoog Kilian Wawoe van de Vrije Universiteit in Amsterdam kwam na een zevenjarige studie tot de conclusie dat er veel meer na- dan voordelen aan functioneringsgesprekken kleven. Wawoe begrijpt heel goed waarom verzekeraar Achmea heeft besloten om per 1 januari 2019 een punt achter het hele ‘beoordelingscircus’ te zetten.

Wawoe vindt het beoordelingsproces niet eerlijk: ,,Prestatiebeoordelingen hangen maar voor een heel klein deel samen met de prestatie. Dat klinkt paradoxaal, maar het blijkt dat als je één iemand laat beoordelen door verschillende personen, de beoordelingen flink uit elkaar liggen.’’

Mannen vaak beter beoordeeld

Mannen, zo ontdekte Wawoe, worden over het algemeen beter beoordeeld dan vrouwen. ,,En mensen met een grotere mond krijgen ook een betere beoordeling. Een beoordeling zegt vaak meer over de beoordelaar dan over de beoordeelde.”

Het afschaffen van het ‘rammelende’ beoordelingssysteem mag van daadkracht getuigen, er ontstaat wel degelijk een probleem: bij Achmea is er binnenkort geen verband meer tussen beoordeling en beloning. Iedere medewerker ontvangt jaarlijks dezelfde groeistap tot het maximum in de salarisschaal bereikt is. Ook als iemand heel goed gepresteerd heeft, of juist niet zo goed.

Egmond Borgdorff, directeur HR-beleid en Arbeidsmarkt, denkt dat het Achmea-personeel geen traan zal laten om het verdwijnen van het beoordelingsgesprek. ,,Mensen in onze kennisorganisatie worden meer gemotiveerd als ze meer autonomie krijgen, zich meer kunnen ontwikkelen en weten wat hun toegevoegde waarde is”, zegt hij. ,,Niet door een geldelijke beloning, die moet gewoon in orde zijn. Soms zullen we mensen met iets kleins belonen, een bos bloemen of boek bijvoorbeeld. En met feedback op dát moment natuurlijk.”

Last

En wat als mensen niet vooruit willen of niet goed presteren? ,,Ik ga ervan uit dat 95 procent van de mensen zich wel wil ontwikkelen”, zegt de directeur. ,,Als iemand niet goed presteert, komt er zeker een gesprek. Maar we willen geen beleid maken voor die 5 procent die niet goed functioneert en dat managers daarvoor alle gesprekken moeten bijhouden. Zo maak je het beoordelen voor iedereen tot last.”

De vakbond en ondernemingsraad zijn op de hoogte van het besluit. ,,Achmea wil de nadruk gaan leggen op wat mensen goed doen, en niet op wat niet goed gaat. Dat juichen we alleen maar toe”, zegt Inge de Vries, vakbondsbestuurder bij De Unie. Wel gaat de vakbond zich bij de komende cao-onderhandelingen hard maken voor een grotere jaarlijkse salaris-stap. ,,Iedereen gaat er straks eenzelfde stap op vooruit, maar met de stapjes die werknemers nu zetten, zijn ze pas na twaalf jaar bij het maximum van hun salarisschaal. Dat moet naar zes jaar.”

Elkaar beoordelen

Ook maken ze zich zorgen over nieuwe beoordelingsmanieren die in pilots getest werden bij Achmea. ,,Een van de opties is dat mensen elkaar gaan beoordelen. Dat vergt nogal wat van jezelf, om het te vragen, en van je collega die jou moet beoordelen. Begeleiding is erg belangrijk, en dat gaat de leidinggevende veel tijd kosten.”

Achmea zegt het zelf een ‘vooruitstrevende maatregel’ te vinden. Het bedrijf wil geen top-downorganisatie zijn, maar een plek waar het draait om ontwikkeling. Waar de medewerker meer de regie in eigen hand heeft. Zo mag iedere werknemer ook zelf onbeperkt verlofuren kopen vanuit zijn of haar beschikbare budget. ,,Hierdoor kan iemand met kinderen bijvoorbeeld alle schoolvakanties vrij zijn en ontstaat er meer ruimte om werk en zorg te combineren”, vertelt Borgdorff.

Meer bedrijven

In Amerika hebben onder meer het grote General Electric (330.000 werknemers), IBM, Microsoft en Netflix al afscheid genomen van het traditionele beoordelingssysteem. Ook in Nederland zijn er steeds meer bedrijven die het functioneringsgesprek overboord gooien. Energiebedrijf Eneco, verzekeraar ASR, ING en uitgever Wolter Kluwer Nederland namen als eerste grote spelers in Nederland de beslissing om het anders te doen.

Effectory, de Amsterdamse specialist in medewerkersfeedback, verliet zes jaar geleden al de hiërarchische structuur en ging over op zelfsturende teams. Ook bij de gemeente Hollands Kroon beoordelen teamleden elkaar. En bij adviesorganisatie PwC en advocatenkantoor Baker McKenzie wegen beoordelingen van collega’s mee bij het bepalen van promotie en salaris van werknemers.

Meer nieuws

De Antonius Zorggroep in Sneek zoekt tientallen nieuwe medewerkers om de zorg voor mensen in de Noordoostpolder over te nemen. Antonius...
Studie kiezen waarin de carrièrevooruitzichten het beste zijn? Kies dan uit de studies accountancy, econometrie en tandheelkunde. Voor...
De negen noordelijke ziekenhuizen en drie ambulancediensten slaan de handen ineen tegen het personeelstekort. Ze gaan samen zorgverleners...
Voor jezelf beginnen, in het buitenland een nieuw leven opbouwen of een carrièreswitch maken. Hoe doe je dat? Misschien droom je er weleens...
Het aantal mensen dat een WW-uitkering ontvangt is in de maand oktober in de drie Noordelijke provincies weer verder gedaald. In Groningen...