‘Bijscholing van mbo’ers is noodzaak’

Door technologische vernieuwingen staan in het Noorden 150.000 banen op de tocht. Er moet daarom versneld worden ingezet op bij- en herscholing van werknemers.

Automatisering

Het proces van automatisering en robotisering verloopt veel sneller dan veel werknemers en bedrijven denken. Die ontwikkeling kan het Noorden extra hard treffen omdat de regio veel mbo-geschoolde werknemers telt, constateert SER Noord-Nederland in een dinsdag uitgebracht advies aan ‘opdrachtgever’ Samenwerkingsverband Noord-Nederland.

Het zijn vooral de banen op mbo-2 en mbo-3-niveau die dreigen te verdwijnen door technologische veranderingen. Nieuwe scholingsvormen zijn nodig om de mensen op dit opleidingsniveau nieuwe banen te kunnen aanbieden waar wel vraag naar ontstaat.

Het adviesorgaan bepleit een regiodeal van overheden, onderwijsinstituten, UWV en sociale partners om miljoenen euro’s vrij te spelen die een leven lang leren mogelijk maken.

Her- en bijscholing

Het SER-rapport wil de komende vijf tot tien jaar bereiken dat 370.000 noordelijke werknemers voortdurend her- en bijgeschoold worden. Dat zijn er 160.000 meer dan nu. Het SER-advies stelt voor de nadruk in de eerste plaats te leggen op de sectoren elektrotechniek, ict en bouw.

Onderwijsinstellingen moeten de gelegenheid krijgen nieuwe onderwijsvormen op te zetten. Op maat geleverd vakonderwijs moet ervoor zorgen dat die bijscholing zowel organisatorisch als financieel bereikbaar wordt voor werknemers van kleine bedrijven, clusters van kleine bedrijven en de groeiende groep zzp’ers. Deze categorieën vallen nu vaak buiten de boot.

Om vraag en aanbod naar personeel beter op elkaar af te stemmen wil SER Noord-Nederland per arbeidsmarkt bij het UWV komen tot één kaartenbak van werkzoekenden, al dan niet met een handicap. De huidige aanpak – de taak ligt nu bij de gemeenten – leidt tot een ongewenste versnippering van budgetten en geeft onvoldoende inzicht in welke maatregelen nodig zijn mensen weer aan een een baan te helpen.

Zorgpunt

Groot zorgpunt is de categorie werknemers met een opleiding van maximaal mbo-1. Eenmaal werkloos neemt hun kennis snel af, terwijl vaak voorkomende laaggeletterdheid her- en bijscholing in de weg staat. Verkies individuele aanpak boven regelgeving, aldus de samenstellers van het rapport. Dit betekent afschaffing van de sollicitatieplicht voor de harde kern van werklozen en het beter mogelijk maken dat mensen met behoud van een uitkering kunnen leren.

Tegelijkertijd zullen overheden en de NOM moeten zoeken naar mogelijkheden sociale ondernemingen voor mensen met een handicap op te richten. Deze commerciële bedrijven, waarbij winstmaximalisatie niet voorop staat, ontbreekt het vaak aan startkapitaal omdat financiers terughoudend zijn.