De arbeidsmarkt: Geen werk in de bouw betekent geen stageplekken en later geen opgeleide mensen

De arbeidsmarkt is een bijzonder fenomeen. Jouke van Dijk, hoogleraar regionaal arbeidsmarktbeleid aan de Rijksuniversiteit Groningen, weet dat als geen ander. Sinds kort is hij de nieuwe voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER) Noord-Nederland. Een gesprek over het fenomeen arbeidsmarkt, de invloeden en kansen.

De bouw is één van de voorbeelden om te duiden hoe de arbeidsmarkt kan werken. Het is een cyclus van zich keer op keer herhalende ellende. Als het wat minder gaat met de economie worden bouwvakkers bij bosjes ontslagen. Wanneer de bouw aantrekt, schreeuwen de werkgevers dat ze personeelstekorten hebben en zo moeilijk aan nieuw personeel kunnen komen.
 

Anticyclisch beleid

Maar er wordt tegen die tijd wel weer zóveel verdiend dat de gecreëerde personeelsschaarste haast lijkt op een businessmodel, want bouwbedrijven beleven dankzij die krapte wel gouden tijden. ‘Het is haast een beetje inherent aan de bedrijfstak’, zegt Jouke van Dijk. ‘Je moet er eigenlijk anticyclisch beleid op nahouden. De zorg heeft dat wel gedaan, maar de opgeleide mensen zijn naar andere sectoren vertrokken omdat er geen werk was.’

Hij gaat verder: ‘Je weet in de bouw dat wanneer er geen werk is, dat er dan ook geen stageplekken zijn. Dat heeft effect op de opleiding en dus weet je wat er een paar jaar later gebeurt: geen opgeleide mensen. De zorg heeft juist heel hard gewerkt aan goeie opleidingen en stageplaatsen, maar door bezuinigingen viel het werk vervolgens weg.’
 

Effect van de huizenmarkt

Ook de huizenmarkt heeft een effect op de arbeidsmarkt. Zeker in sommige regio’s, weet Van Dijk. ‘De politieagent en de onderwijzer die in Amsterdam geen betaalbaar huis kunnen krijgen, gaan elders kijken.’ Voor gezinnen uit de Randstand wordt wonen in Noord-Nederland volgens de professor steeds aantrekkelijker. Echter moet er dan wel voor zowel man als vrouw werk zijn in die regio. ‘Als één van de twee geen baan heeft, is de Randstad voor hen een logische keuze. Daar zijn volop banen’, aldus Van Dijk.

Lees het volledige interview met Jouke van Dijk via Dagblad van het Noorden.