Drenten werken in Groningen of Zwolle

Drenthe is qua werkgelegenheid een bijzonder geval: de toename van het aantal banen blijft achter, maar tegelijk kent Drenthe de laagste werkloosheid in Noord-Nederland.

Dat komt, stelt Bas Doets, directeur van E&E advies, doordat veel Drenten werken in de twee grote steden die buiten de provincie liggen. ,,Zwolle is de poort tot het Noorden. Veel mensen uit de hoek van Meppel en Hoogeveen werken daar. Groningen is de hoofdstad van het Noorden. Veel inwoners van Noord-Drenthe hebben daar een baan. Veel Drenten profiteren dus van de groei van die twee steden.’’

Problematisch blijft de situatie in Zuidoost-Drenthe, waar Emmen als grote gemeente zijn rol als banenmotor niet kan waarmaken. Doets: ,,Als je als gemeente met 100.000 inwoners in een tijd van hoogconjunctuur in een jaar maar 40 banen erbij krijgt, heb je een probleem.” In de periode 2014-2018 zag de gemeente 2.230 banen vervliegen. Assen loopt qua werkgelegenheid steeds verder in op Emmen. Het verschil in aantal banen halveerde sinds 2014 tot 5.000. Doets: ,,Emmen en omgeving ligt van de Drentse regio’s het verst af van de twee grote steden in het Noorden. Als nieuwe werkgelegenheid uitblijft, moet je kijken of je betere verbindingen kunt krijgen met Groningen, Zwolle, Hardenberg en misschien ook het Duitse achterland. Dan kunnen de inwoners gemakkelijker ergens anders gaan werken. En hebben de inwoners een inkomen, dan krijg je weer werkgelegenheid door meer verzorgende beroepen.” Drenthe had in 2018 in de bouw een opvallende groeier, maar zag naast de financiële sector nog drie krimpende sectoren: vervoer en opslag, de nutsbedrijven (energie) en de industrie.

Het is onvermijdelijk dat grote steden als Groningen een aanzuigende werking hebben qua werkgelegenheid. Doets: ,,Dat is, zo blijkt uit onderzoek, het geval als een stad 175.000 inwoners of meer heeft.” De werkgelegenheidscijfers maken glashelder wat dat betekent voor de stad Groningen, die tekende in 2018 voor 60 procent van de banengroei in de provincie. Met name de zakelijke dienstverlening, zorg en vrijetijdseconomie scheppen veel werk in de stad Groningen. In de periode 2014-2018 kwamen er 15.100 banen bij. Alleen Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Haarlemmermeer (Schiphol) kenden in die periode grotere groei. ,,Groningen is in feite de enige stad in het Noorden met echte agglomeratievoordelen”, aldus Doets. Die bijzondere positie brengt binnen de provincie Groningen ook grote verschillen in de economie. Net als in Zuidoost Drenthe gaat het in de grensregio, Oost-Groningen, niet goed. Daar gingen in de periode 2014-2018 760 banen verloren. Friesland kent geen verschil tussen stad en regio. Doets: ,,Leeuwarden heeft na de stad Groningen de grootste banengroei: een plus van bijna 1600. Je zou toch eigenlijk verwachten dat zo’n stad als motor voor de regio wat hoger zou scoren.”

De werkgelegenheid ontwikkelt zich in Friesland echter over alle regio’s en sectoren heel gelijkmatig. De cijfers laten een diverse economie met een brede basis zien. Op de financiële sector na zijn alle sectoren met minimaal 1,5 procent gegroeid. Leeuwarden, Smallingerland, Súdwest-Fryslân en Heerevenveen zijn gezamenlijk goed voor 52 procent van de werkgelegenheid. Ze tekenden vorig jaar met eenzelfde percentage voor de totale groei van het aantal banen in de provincie.