Een compliment werkt

Mensen willen eerlijk horen hoe goed ze werkelijk zijn. Een compliment van de baas die jou heeft geobserveerd, motiveert enorm.

Complimenten krijgen, liefst onverwacht, persoonlijk en niet in cijfers uit te drukken, is cruciaal op je werk. Vleien is een doodzonde. Dat zegt Jana Gallus, universitair docent aan de Universiteit van Californië in Los Angeles, over wat erkenning geven op de werkvloer met mensen doet.

De Duitse Jana Gallus, pas 29 jaar oud, zwierf de wereld rond voordat ze een jaar geleden in Californië neerstreek, zo blijkt uit haar tien pagina’s tellende cv. Waar ze ook kwam, in Zwitserland, Parijs of aan de befaamde Harvard Kennedy School in Amerika, ze slaagde cum laude, won onderzoeksprijzen en kreeg beurzen toegewezen.

Ook schreef ze een boek over wat geld en erkenning met mensen doen (Honours versus money, samen met Bruno S. Frey), houdt ze een blog bij waarin ze de kwaliteit van een kop cappuccino beoordeelt in alle uithoeken van de wereld, en was ze een beroemd fotomodel.

 

Hoe belangrijk is een compliment krijgen op je werk?

,,Cruciaal, mits je al een fatsoenlijk salaris krijgt. Als mensen zich onderbetaald voelen, dan kun je ze niet motiveren met een aai over de bol. Maar als het geld in principe goed zit, dan kan het geven van erkenning bepalend zijn voor iemands levensgeluk. Maar let wel, het hoeft niet altijd de manager of de werkgever te zijn die de erkenning geeft. Als jewaardering krijgt van collega’s of van klanten die je helpt, dan kan het effect op z’n minst even groot zijn.”

 

En als je het niet krijgt?

,,Mensen die nooit een pluim ontvangen of zien hoe anderen die wél krijgen, hebben meestal enorm last van spanningen. Een burn-out ligt op de loer. Of ze zetten de hakken in het zand en worden minder productief.”

 

Iedereen een aai over de bol dan maar?

,,Nee, dat niet, want dan is het niet geloofwaardig. Vleien werkt niet. Een compliment werkt alleen als het iets zegt over hoe goed jij bent. Dus als je baas zegt: ‘Zoals je deze klant zojuist hebt geholpen bij het kiezen van onze menukaart, dat is geweldig, kijk maar naar de fooi’. Dat is ook waarom feedback van klanten vaak goed werkt. Die hebben geen ander belang dan aangeven of ze daadwerkelijk zijn geholpen.”

 

Wat werkt nog meer echt niet?

,,Als je voelt dat de manager het doet om daarna iets nieuws gedaan te krijgen. ‘Geweldig Karin, en wil je nu even…’ Dat werkt averechts. Wat ook niet werkt, is als je mensen gaat complimenteren voor hun aanwezigheid. Als er één te laat komt en de rest een pluim krijgt voor het op tijd zijn. Mensen denken dan: oh, dus als ik er ben, dan heb ik al genoeg gedaan. Of de standaard bos bloemen na veertig jaar dienstverband, die doet ook niets met mensen.”

 

Hoe doet een goede manager het?

,,Mensen willen eerlijk horen hoe goed ze werkelijk zijn. Een compliment dat je verrast omdat je baas jou heeft geobserveerd, motiveert enorm. ‘Ik zie dat jij de lesstof naadloos kan laten aansluiten op wat Sara in jouw klas aankan.’ Dat soort werk.”

 

Kun je ook te veel complimenten geven?

,,Zeker. Het eerste grote compliment blijft je meer bij dan het honderdste. Daarbij is de waarde van een compliment groter, als je weet dat je baas er zuinig mee is. Dat weet ik zelfs nog van mijn eigen schooltijd: toen ik een compliment kreeg van die ene leraar die bijna nooit een compliment gaf: wauw, dat maakte indruk.’’

,,Complimenten zijn wel gratis, maar je kunt ze niet eindeloos uitdelen. Denk maar aan de medewerker van het jaar. Soms denken managers: waarom doen we dat niet elke maand? Maar zodra het ‘aan wie moeten we het nu weer geven’-effect optreedt, worden mensen cynisch. De grote vraag is wanneer het positieve effect in een negatief effect omslaat. Dat weten we niet. Eigenlijk zijn alle bevindingen nog vrij pril.”

 

Wat kunnen managers beter doen dan ze nu doen?

,,Iets wat heel erg voor de hand ligt, maar bijna nergens gebeurt, is om het uitbetalen van salaris af en toe, rond de kerst of zo, lijfelijk te doen in plaats van het over te maken. De symbolische waarde van een gift is groot en heeft een langdurig effect op de goede relatie met je mensen.”

 

Verliezen mensen door al die complimenten niet hun gretigheid?

,,Zolang er nog een nieuwe uitdaging in het verschiet ligt, niet. Maar zelfs als dat wel zo is, kan het gebeuren dat mensen zich meer gaan richten op wat ze zelf echt belangrijk vinden. Er is onderzoek naar het effect van het winnen van een grote prijs in mijn eigen onderzoeksgebied, de economie. Onderzoekers die een heel belangrijke prijs wonnen, publiceerden daarna minder, want ze gingen onderzoeken wat ze zelf echt belangrijk vonden. Omdat ze zich vrijer voelden. Dat is ook precies waarom je in de media vaker onderzoekers ziet die al geslaagd zijn . Ze hebben zich al bewezen en nemen daarna de tijd om te communiceren met een breed publiek.”