Een zware beroepenlijst: naar Oostenrijks voorbeeld?

Redactie Ambitie
11 april 2019

Moeten mensen met een zwaar beroep de mogelijkheid hebben om eerder te stoppen met werken? Het is voer voor discussie. Werkgeversorganisatie VNO-NCW vindt dat Nederland het Oostenrijkse model moet volgen? Algemeen Dagblad nam een kijkje over de landsgrenzen om te kijken hoe het elders is geregeld.

In België heerst er al jaren een discussie over een mogelijke lijst met zware beroepen. In Nederland is het inmiddels ook een groot punt van aandacht. Voorlopige resultaten: helemaal niets. Oostenrijk heeft al wel knopen doorgehakt. Sinds 2005 heeft het land een zware beroepenregeling. Ze werken met een aantal criteria waaraan beroepen moeten voldoen om gezien te worden als zwaar. Criteria zijn onder meer het aantal kilocalorieën dat tijdens het werk verbrand wordt, het werken in nacht- en of ploegendiensten en in bijvoorbeeld hitte of kou. Ruim 180 beroepen haalden de lijst. ,,Ook wordt meegenomen of je in je werk zorgt voor zieken of gehandicapten’’, zegt Taco van Hoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), dat onderzoek deed naar regelingen voor werknemers in zware beroepen in verschillende Europese landen.
 

Verschillen in compensatie

Maar er zijn meer Europese landen met een regeling voor werknemers in zware beroepen om eerder te stoppen met werken. Spanje, Italië, Bulgarije, Estland, Polen en Frankrijk hanteren eveneens een lijst met zware beroepen. In de twee laatstgenoemden werken ze net als in Oostenrijk met fysieke indicatoren om te bepalen wat zwaar werk is. Hoe werk in een zwaar beroep gecompenseerd wordt, verschilt flink tussen landen. Een voorbeeld: In Frankrijk en Finland mag je niet eerder dan twee jaar voor de gerechtigde pensioensleeftijd stoppen. Dat steekt schril af tegen de regeling in Bulgarije en Portugal, waar het in sommige beroepen mogelijk is om vijftien tot wel twintig jaar eerder met pensioen te gaan.
 

Aantal dienstjaren

Marike Knoef, hoogleraar economie aan de Universiteit Leiden, ziet dat in Duitsland nog een ander model wordt gebruikt om onderscheid te maken tussen werknemers en hoe hard zij moeten werken. Ze kijken daar niet naar het beroep, maar naar het aantal dienstjaren. “Wie 45 jaar heeft gewerkt, mag op zijn 65ste stoppen met werken zonder korting op zijn pensioenuitkering. Mensen die zo lang werken hebben vaak een zwaar beroep, dus die profiteren zo ook.’’
 

Mentale belasting

Er blijft veel discussie. Wat doe je bijvoorbeeld wanneer iemand parttime zwaar werk doet? En hoe meten we mentale belasting? Want moeten we dat, gezien het aantal burn-outs, niet ook kwalificeren als zwaar werk? In Oostenrijk bestaat de lijst al sinds 2005, maar ook daar heerst er nog altijd discussie over.

Tags: 
Buitenland

Meer nieuws

Dagelijks staan vele bouwvakkers tijdens hun werkzaamheden bloot aan veel lawaai. Uit onderzoek blijkt dat één op de vijf bouwvakkers zelf...
,,Door de crisis van een aantal jaren geleden hebben veel mensen de bouwsector verlaten’’, vertelt Anne Dijkstra, docent bouwtechniek aan...
Loonwerker en timmerman, dat is de perfecte werkcombinatie voor Patrick Gaasendam (28) uit Kollum. ,,Timmeren leek me altijd wel leuk, dat...
Na tien jaar werken in een sportwinkel koos Frans Buurstra (35) uit Sint Jacobiparochie voor het timmervak. ,,Elke dag is er wat anders te...
Ze zijn amper te vervullen, vacatures van hoger personeel in de bouw. Toch lukte het Or-Quest het aantal bemiddelingen in die functies de...