Extra banen door plannen van nieuwe eigenaar van Hartman in Sexbierum

Friesland krijgt er de komende vier jaar liefst 40 hectare aan groentekassen bij. De nieuwe Vlaamse eigenaar van Hartman in Sexbierum heeft grootse, duurzame plannen.

De overname van Hartman, een van de grootste groentetelers van het land, kwam gisteren als een donderslag bij heldere hemel. En dat was niet alles. De nieuwe Vlaamse eigenaar, de provincie en de gemeente kwamen met een optelsom van opzienbarend nieuws: extra kassen, extra banen, aardwarmte en alsnog een succes voor het project Waddenglas.

De komende vier jaar schaalt het bedrijf op van 72 naar 110 hectare. Er is 40 hectare grond aangekocht. Daarop komen ,,de allermodernste kassen’’, waarin exclusief voor Albert Heijn ( en misschien AH’s fusiepartner Delhaize) komkommers, paprika’s, tomaten en aubergines geteeld worden. Er komt werk voor 150 tot 200 extra mensen, bovenop de 180 van nu.
 

Proefboring aardwarmte

De nieuwe eigenaar, The Fruit Farm Group van Hein Deprez, wil af van de hoge gasrekening. Deprez wil overschakelen op aardwarmte. Nog dit jaar komt er een proefboring (investering: 20 miljoen tot 25 miljoen euro). Op 3000 meter diepte hoopt hij water van 104 graden Celsius te vinden. Als dat lukt, kan dat gunstig zijn voor de lokale werkgelegenheid. Deprez legt uit: ,,Nu nog vangen Oost-Europeanen de seizoenspieken in de productie op. Geothermie gaat helpen om het het hele jaar door gelijke omstandigheden te creëren. Dat levert doorlopende banen op. Dat is aantrekkelijker voor de mensen hier.’’ Nu nog komt gemiddeld 30 procent van de werknemers uit Oost-Europa.

Versterking van de plaatselijke werkgelegenheid was decennia geleden de belangrijkste drijfveer van de overheden om de glastuinbouw in dit gebied van de grond te tillen.

Deprez wil in Sexbierum ook af van steenwol als voedingsbodem voor de planten. Hij wil deze vervangen door duurzame substraten. Zijn bedrijf heeft een tak die zich hierop toelegt.
 

Gronden veiliggesteld voor Hartman

Opmerkelijk is verder dat The Fruit Farm uitgerekend gronden aankoopt die tien jaar geleden al voor Hartman bedoeld waren, maar nooit werden afgenomen. De crisis kwam ertussen en Hartman leed forse verliezen: in 2013 2,6 miljoen euro en in 2014 1,4 miljoen euro.

Onder de naam Waddenglas stelden provincie Fryslân, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en de gemeente Franekeradeel destijds 45 hectare ten zuiden van Sexbierum veilig. Volgens gedeputeerde Sander de Rouwe betaalt het groentebedrijf nu ,,een marktconforme prijs, ongeveer 12 miljoen euro’’. Het einde van het Waddenglas-project gaat gepaard met een verlies van 1,4 miljoen euro voor elk van de drie participanten.

The Fruit Farm is internationaal actief met kwekerijen in tien landen op drie continenten, zoals in Brazilië en Costa Rica (ananas), Zuid-Afrika (appels, peren, avocado’s), Suriname (bananen), Turkije (kersen) en Uruguay (citrusvruchten). Deprez kent Hartman sinds jaar en dag via Albert Heijn, en waardeert vooral de biologische tak van het bedrijf. De helft van het areaal van Hartman is biologisch gecertificeerd.

Deprez vat duurzaamheid breed op: ,,Groente met het label biologisch alleen is niet genoeg. Goede jobs, respect voor de omgeving, betaalbare producten maken voor alle consumenten, energieneutraal zijn, afvalstoffen omzetten in topkwaliteitsproductie. Dat hoort er allemaal bij.’’

 

Geen opvolger

Geen enkel familielid van de grote Hartman-familie is jong, capabel of enthousiast genoeg om de verantwoordelijkheid voor het glastuinbouwbedrijf over te nemen, verklaarde roerganger Willem Hartman tijdens de persconferentie waarop de nieuwe eigenaar bekend werd gemaakt. ,,Ik wil mijn kinderen of kleinkinderen niet ongelukkig maken. Dit is beter zo.’’ Zelf is hij 71. Wel zal Willem Hartman nog vijf jaar als commissaris aan het bedrijf verbonden blijven. Het bedrijf, dat 48 jaar geleden met 2 hectare in Sexbierum begon, blijft ook gewoon Hartman heten. Rob Bal wordt de nieuwe directeur.