Grijze muis op kantoor doet het beter dan topper

AMSTERDAM Goed nieuws voor de grijze middenmoter op kantoor: je doet het beter dan het haantje de voorste.

Het toppertje op kantoor, de projectleider met een hoge status, komt altijd goed weg met zijn klussen. Hij heeft enorme successen. Maar andere projecten waren een ramp en bleken ook nog eens een financiële flop. En niemand die ermee zit. Iedereen in het bedrijf onthoudt alleen het succes. Zowel de baas als de collega’s overschatten de kwaliteiten van het toppertje. Daarom gaat het vaak mis.

Typisch het verhaal van de projectleider met een hoge status, vertelt onderzoeker Balázs Szatmári. De specialist in innovatiemanagement wilde weten hoe de hoge status van de projectleider de kwaliteit van zijn klus beïnvloedt. ,,Deze mensen krijgen de collega’s snel aan boord. Ook de managers kijken minder kritisch naar een risicovol nieuw plan van zo’n projectleider. Ze krijgen hun idee er makkelijk door. Zo weinig weerstand maakt de kans op een bijzonder innovatief succes groot. Maar het kan ook uitlopen op een enorme flop.”

De grijze middenmoot doet het echt beter dan de toppers, concludeert Szatmári. Zij blijken meestal de projecten met de hoogste kwaliteit af te sluiten. ,,Juist door hun lagere status hebben ze meer tijd om hun job te doen. Ze worden niet steeds met werk overladen of gevraagd met van alles in het bedrijf mee te denken. En ze hoeven niet elke week een lezing buiten de deur te geven.”

Bovendien pluist het management de plannen goed uit en collega’s doen sneller hun mond open als ze denken dat het fout gaat. De kritische houding van de omgeving draagt bij aan het betere eindresultaat.

Onderzoeker Szatmári haalt zijn kennis uit de tops en flops in productontwikkeling van computerspellen, zoals FIFA en Call of Duty. ,,Bij dit soort bedrijven heeft de projectleider grote invloed op het resultaat”, vertelt hij. ,,Het gaat namelijk om technische innovaties en enorme investeringen met een onzekere uitkomst.”

De gameklassieker Duke Nukem 3D over een invasie van aliens inspireerde Szatmári bij zijn promotieonderzoek aan de Erasmus Universiteit. De game was in de jaren negentig een gigantische hit. Het bedrijf werd steenrijk en de projectmanager die aan de wieg van de gameklassieker stond, kreeg als haantje de voorste een hoge status

De projectleider worstelde tien jaar met de sequel. Het eindigde in een enorme strop. Het hele bedrijf ging zelfs bankroet. Haantje de voorste werd een kale kip.

Zijn onderzoek is bruikbaar voor elk bedrijf dat met hoge investeringen in onbekende wateren vaart, denkt Szatmári, die momenteel aan de Universiteit van Amsterdam werkt. ,,Bovendien zien we in het bedrijfsleven en bij de overheid steeds meer werknemers projectmatig werken. Mijn advies: bouw veel meer formele controles in bij projecten. En zowel de baas als de werkvloer moet zich steeds afvragen: ‘Vind ik dit project leuk, of eigenlijk vooral de projectleider?’’