‘Hoeveel verdien jij?’ Praten over salaris kan beter een taboe blijven.

Niet elke vorm van transparantie op je werk is goed, zeggen deskundigen. ,,Je zorgt echt voor problemen als iedereen van elkaar weet wat ze verdienen.”

Zeg elkaar in een bedrijf gewoon wat je verdient. Collega’s die elkaars salaris kennen, werken harder, zijn meer betrokken en nemen minder snel ontslag. Dat zegt management-onderzoeker David Burkus in een bijna twee miljoen keer bekeken TED Talk.

Toch rust er een groot taboe op het praten over salaris. In Nederland praat slechts 23 procent van de werknemers openlijk over wat ze verdienen, zo leert onderzoek van vacaturesite Stepstone. Met haar televisieprogramma Wat verdien je wil Astrid Joosten dat taboe doorbreken.

 

Profiteren van zwijgzaamheid

Volgens onderzoeker Burkus profiteren vooral werkgevers van deze zwijgzaamheid. Zolang we niet van elkaar weten wat we verdienen, blijven loonkloven bestaan en worden de werknemers die het best onderhandelen het best beloond. Maar op de lange termijn zorgt het volgens de Amerikaan voor onzekere werknemers die het gevoel krijgen te worden onderbetaald en gediscrimineerd, omdat er altijd wel iets doorsijpelt van wat anderen in het bedrijf verdienen.

Kilian Wawoe, organisatiepsycholoog en docent Human Resources Management op de Vrije Universiteit (VU), zet vraagtekens bij de beweringen van Burkus. ,,Je zorgt echt voor problemen als iedereen van elkaar weet wat ze verdienen. Dat komt omdat 80 procent van de werknemers zichzelf bovengemiddeld vindt presteren. Dus willen ze allemaal meer dan de ander en dat kan praktisch niet.’’

 

Bevrediging

Ook beloningsexpert Rolf Baarda: ,,Het weten van elkaars salaris heeft voordelen, maar al die getallen vrijgeven heeft meer met de bevrediging van nieuwsgierigheid te maken dan met transparantie.’’

Baarda heeft zelf een beloningsbeleid voor bedrijven ontwikkeld waarin mensen worden onderverdeeld in acht rollen, van helper tot strateeg. ,,Zo kun je de toegevoegde waarde van iedere werknemer duidelijk laten zien. En juist dan voelt het personeel zich veel veiliger, wat weer leidt tot extra motivatie en betere prestaties. Er is in dit model ook veel minder plek voor een loonkloof. Over toegevoegde waarde valt niet te onderhandelen, dat bepaal je gewoon via een checklist.’’

 

Bevlogen en betrokken

,,Transparantie moet geen doel zijn’’, zegt Lidewey van der Sluis, hoogleraar Strategisch Talentmanagement aan de Nyenrode Business Universiteit. ,,Het doel moet zijn dat je bevlogen en betrokken werknemers hebt, die met plezier naar hun werk gaan. Om dat te bereiken moet er vertrouwen zijn dat het er eerlijk aan toe gaat in het bedrijf. Zodra er een cultuur van wantrouwen is, daalt de motivatie van werknemers.’’ Transparantie over salaris is slechts één factor in dat vertrouwen, zegt Van der Sluis.

Praten over salaris blijft een groot taboe. ,,Je hebt er niks mee te winnen’’, zegt Wawoe. Mensen vinden het ook ongemakkelijk om het te vertellen, zelfs als je gewoon kan opzoeken wat iemand verdient.’’