Ik durf niet naar kantoor: mag ik ook thuisblijven? En vijf andere vragen

Horecamedewerkers mogen schoorvoetend weer naar de zaak. Maar vanuit huis werken is het nieuwe normaal in veel andere beroepsgroepen. En dat blijft nog wel even zo, als het aan het kabinet ligt. Zes vragen over thuiswerken.

1. Thuiswerken: wat doet dat eigenlijk met ons?
Thuiswerken heeft meer positieve dan negatieve effecten, meent Ap Dijksterhuis, hoogleraar psychologie en schrijver van het boek Op naar geluk. ,,Het zorgt voor een gevoel van autonomie, een basale behoefte van de mens. Bovendien merken mensen dat thuiswerken veel efficiënter is. Je hebt minder eindeloze vergaderingen en geen reistijd. Een probleem is dat mensen nu niet mógen thuiswerken, maar dat ze moeten. Dat is niet voor iedereen even fijn, zeker als je thuis jonge kinderen hebt te managen. Een ander nadeel is het gemis van sociaal contact. Daar hebben vooral extraverte mensen last van. Introverte mensen floreren in veel gevallen juist.’’

2. Wie is verantwoordelijk voor een goede werkomgeving thuis?
De werkgever is verplicht om de kosten van een goede werkplek te betalen. Ook thuis, stelt Tom Nicolai, advocaat arbeidsrecht bij Yspeert advocaten. ,,In de Arbeidsomstandighedenwet zijn regels opgenomen die omschrijven wat een gezonde werkplek inhoudt. Als de jouwe niet voldoet, kan de werkgever een boete krijgen. Alleen is de coronasituatie wel een uitzonderlijke. Het is de regering die adviseert om zoveel mogelijk thuis te werken. Werkgevers geven hier massaal gehoor aan. In deze situatie is het niet reëel om van werkgevers te verlangen dat ze op alle punten aan de wet voldoen. Dit neemt niet weg dat er op werkgevers wel een zorgplicht rust.’’

3. Kun je een kostenvergoeding voor thuiswerken afdwingen?
Tom Nicolai van Yspeert: ,,Als je bepaalde zaken echt nodig hebt omdat je anders niet goed kunt werken, kun je een kostenvergoeding afdwingen. Je moet dan een gerechtelijke procedure beginnen tegen je werkgever en dat is iets wat je waarschijnlijk niet wilt. Het afdwingen van een kostenvergoeding komt daarom niet vaak voor. In de regel wordt dit soort zaken onderling opgelost.’’

4. Mag je ook samen thuiswerken? Of in een café of restaurant gaan zitten om met collega’s te werken?
De horeca is schoorvoetend open, maar toch blijft het uitgangspunt ‘werk zoveel mogelijk thuis’. Lennart Wegewijs, woordvoerder van het ministerie van SZW: ,,Dat betekent dus niet werken in de horeca, of bij iemand anders thuis. Het zijn echter geen harde regels, maar richtlijnen.

Volgens gedragspsycholoog Ap Dijksterhuis is het de vraag of werknemers zitten te wachten op nog een andere werkplek, naast kantoor en het eigen huis: ,,Ik kan me voorstellen dat alsnog veel van de tijdwinst die je nu ervaart door thuiswerken verloren gaat. Maar voor mensen die het contact met collega’s missen kan het fijn zijn.’’

5. Verandert de huidige situatie de toekomst?
We gaan niet meer terug naar de oude situatie. ,,Werknemers zijn nu gewend aan een bepaalde mate van autonomie’’, meent Ap Dijksterhuis. ,,Als je eenmaal geroken hebt aan vrijheid, is het lastig om terug te gaan. Ik denk niet dat we vijf dagen per week moeten thuiswerken, maar een mix van drie dagen op kantoor en de rest thuis zie ik straks vaker gebeuren. Moderne bedrijven, zoals Twitter en Facebook, staan hun personeel vaak al toe om thuis te werken als ze dat willen. En de overgrote meerderheid gaat volgen, denk ik.’’

6. Het kantoor is weer open, maar ik durf er niet heen. Mag ik ook thuisblijven?
,,Wanneer de werkgever een oproep doet om weer op kantoor te werken, mag je er vanuit gaan dat hij maatregelen heeft genomen’’, zegt Nicolai. ,,Dan ben je verplicht om te verschijnen. Als je niet durft of het thuis lastig te organiseren is omdat er geen opvang voor de kinderen is, ligt dat in de risicosfeer van de werknemer. Die moet dus zorgen voor een oplossing. Vaak doen werkgever en werknemer dat in dit soort situaties wel samen.’’

Bron: ad.nl