Jongeren krijgen vooral flexbanen en dat levert veel stress op

Rene Smid
23 april 2018

Jonge werkenden krijgen vaak geen vast contract. Werkgevers varen er wel bij, maar werknemers hebben weinig aan onzekere banen. Het leidt tot meer stress.

Tekst: Lorianne van Gelder
Bron: Parool

Jongeren en studenten werken meer, maar veel vaker in flexbanen. Het aantal jongeren met een flexibel contract nam tussen 2003 en 2017 met bijna 400.000 toe. Meer dan twee derde van de jongeren onder de 25 heeft geen vaste aanstelling, blijkt uit een vandaag gepubliceerd CBS-rapport. Ook onder 25 tot 45-jarigen steeg het aantal flexers, met 266.000, terwijl het aantal werknemers met een vast contract afnam met 811.000.

Dat leidt tot schrijnende verschillen. Een vaste baan geeft zekerheid, die werkenden zonder vaste aanstelling een stuk minder ervaren. Zij hebben bovendien minder mogelijkheden om zich bij te scholen en hebben nog altijd te maken met extra hobbels voor het afsluiten van een hypotheek.

Didier Fouarge, onderzoeker van de arbeidsmarkt aan Maastricht University: “Mensen zijn gebaat bij zekerheid, gemiddeld genomen houden we niet van risico’s. Maar mensen in flexbanen moeten zich altijd afvragen of ze genoeg verdienen, of er genoeg opdrachten binnenkomen en of dat flexcontract ooit wordt omgezet in een vaste aanstelling.”

 

Flexibilisering

Een verklaring voor de enorme toename aan flexwerk en bijbaantjes ligt in de voortdurende flexibilisering van de arbeidsmarkt, maar ook in de arbeidsethos onder jongeren, zegt Peter Hein van Mulligen van het CBS. “Steeds meer 16- en 17-jarigen hebben een bijbaantje en jongeren studeren langer.” Twintig jaar geleden waren er verhoudingsgewijs meer mbo’ers: na afronding van hun opleiding, zo rond hun twintigste, gingen zij vaak meteen aan de slag, meestal in een vaste baan. Nu studeren meer jongeren in het hoger onderwijs en hebben ze een bijbaantje. Vooral de horeca en de supermarkten tellen bovengemiddeld veel jongeren in kleine baantjes.

Dat is niet het hele verhaal, benadrukt Fouarge. Jonge werknemers, net afgestudeerd, krijgen ook vaker een jaarcontract. “Dat is op zich niet erg, en het is ook logisch dat een werkgever eerst wil zien of een nieuwe werknemers geschikt is, maar als het bij flexcontracten blijft, wordt het zorgelijk.”:

Er blijkt ook een duidelijke tweedeling op te treden tussen jongeren en ouderen en tussen hoog- en laagopgeleiden. De vaste baan komt nog best vaak voor onder 45-plussers en onder hogeropgeleiden, maar ook daar is de verandering zichtbaar: de kans op een vaste baan is kleiner dan in 2003. Onder 45-plussers had nog altijd 85 procent een vaste baan in 2017. Onder hogeropgeleiden had 77 procent dat jaar een vast contract. In 2003 was dat nog 85 procent. Onder de werknemers zonder hoge beroepsopleiding is de teruggang veel groter: van 81 procent in 2003 ging het naar 65 procent in 2017.

Het flexwerk is vooral aantrekkelijk voor werkgevers. Vakbonden FNV en CNV roepen het kabinet al langer op de flexibilisering aan te pakken. CNV-voorzitter Maurice Limmen, vanmorgen: “Dit moet echt stoppen. Flexwerk maakt mensen onzeker en drukt de lonen.”

 

Opgebrand

Mogelijk heeft het flexwerk ook tot gevolg dat mensen eerder opgebrand raken. Hoewel niet is gezegd dat de onzekerheid van een tijdelijk contract leidt tot meer burn-outs, zag TNO na de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2017 wel dat vooral jonge mensen in uitzendwerk een grote kans hebben opgebrand te raken. Tegelijkertijd is er vanaf 55 jaar een hogere kans op burn-outs onder werknemers met een vast dienstverband.

Meer nieuws

De arbeidsmarkt is een bijzonder fenomeen. Jouke van Dijk, hoogleraar regionaal arbeidsmarktbeleid aan de Rijksuniversiteit Groningen, weet...
Er is volop werk beschikbaar in Nederland. Het aantal openstaande vacatures is in het tweede kwartaal van dit jaar gestegen naar 251.000,...
Tweeverdieners zien hun inkomen stijgen en zijn ook in staat om meer geld uit te geven. Dit in tegenstelling tot eenverdieners. Zij...
Heb je bij Coolblue een vraag over je salaris? Dan ga je niet naar de salarisadministrateur. Nee, je richt je tot de Verloningskoning. En...
Overwerken is voor een grote groep werkenden zeker geen uitzondering. Het vorige kalenderjaar werkte maar liefst 29 procent van alle...