Pensionado: meer keuze in hoogte uitkering

AMSTERDAM Gepensioneerden hebben weinig te kiezen: ze kunnen alleen spelen met de hoogte van hun maandelijkse uitkering.

Toch bestaat de behoefte aan varianten waarbij het pensioen geheel of gedeeltelijk in één keer wordt uitgekeerd, blijkt uit onderzoek. Vooropgesteld, het is nu wettelijk verboden om je pensioen in één keer uitgekeerd te krijgen. Maar als dat zou kunnen, ziet een op de twintig mensen dat wel zitten, blijkt uit een studie van De Nederlandsche Bank. Ook een deel ineens en de rest in maandelijkse termijnen is gewild, maar mag nu niet.

Pensioenuitvoerders bieden nu maar twee smaken, een min of meer vaste maandelijkse uitkering of de mogelijkheid de eerste jaren een hogere (of lagere) maandelijkse uitkering te hebben en later een lagere (of hogere). De twee laatste opties zijn verreweg het populairst. Zijn ze ook de beste keuze?

Het hele pensioenvermogen in één keer uitgekeerd krijgen, is de meest radicale variant. De deelnemers die hiervoor kiezen, hebben weinig vertrouwen in hun pensioenfonds en willen hun kapitaal veiligstellen. Mensen met een klein pensioenvermogen kiezen vaker voor deze oplossing. De optie klinkt aantrekkelijk, maar er is een groot risico: als je langer leeft dan gedacht en de pot is leeg, heb je pech.

Een maandelijkse uitkering blijft tot de dood, ongeacht of je lang of kort leeft. Voor wie kort leeft, is een uitkering ineens dus voordelig. Uit het onderzoek blijkt dat voorstanders van deze oplossing daadwerkelijk denken dat ze korter leven dan gemiddeld. In de praktijk zullen er velen langer leven dan ze denken. Dat risico wordt ondervangen door slechts een deel van het vermogen ineens uit te keren, maar dan is de maandelijkse uitkering veel lager.

Het huidige systeem, waarbij je maandelijks een uitkering krijgt, blijft de favoriet. Ook als een uitkering ineens mogelijk wordt, moet zes op de tien mensen daar niet aan denken. Het nadeel van de uitkering ineens is het voordeel van de maandelijkse uitkering: je loopt geen risico met een lang leven. En de uitkering is relatief hoog. Het geld van iemand die vroeg sterft, wordt gebruikt om mensen die langer leven mee te betalen.

Welke keuze mensen maken, hangt amen met de manier waarop de opties gebracht worden. Bij de ‘verliesoptie’ ‘als ik een maandelijkse uitkering neem, loop ik de kans dat ik sterf voor mijn pensioenkapitaal op is’ zijn mensen sneller geneigd voor een uitkering ineens te kiezen. Benadrukken dat de maandelijkse uitkering het risico bij langer leven uitsluit, maakt deze optie aantrekkelijker voor risicomijders.

Er is nog een derde optie, die aan populariteit wint: de mogelijkheid eerst een hogere (of lagere) maandelijkse uitkering te ontvangen en later een lagere (of hogere). Deze optie is vooral populair bij mensen die denken de eerste jaren van hun pensioen meer uit te geven. Ze zijn nog vitaal en willen reizen, uitgaan en van het leven genieten.

Pensioenfondsen merken dat de zogenoemde hoog/laag pensioenen in een groeiende behoefte voorzien. Ook hier geldt dat mensen sneller voor deze optie kiezen als ze denken minder oud te worden.