Terug van weggeweest: de prikklok (om werknemer tegen veeleisende bazen te beschermen)

Ambitie .nl
21 mei 2019

De prikklok maakt mogelijk zijn comeback op de werkvloer. Niet om te controleren of werknemers de kantjes eraf lopen, maar om ze te beschermen tegen hun veeleisende bazen.

Als het aan de Europese rechter ligt, moet het bedrijfsleven binnenkort alle uren gaan bijhouden die personeelsleden daadwerkelijk in touw zijn voor de baas. Het Hof eist dat werkgevers de gewerkte uren van hun werknemers gaan registreren. De rechter zegt niet hóe de uren moeten worden geregistreerd, wel dat het een ‘betrouwbaar en toegankelijk’ systeem moet zijn.

 

Onbetaald overwerken

De aanleiding om de gewerkte uren (weer) te gaan bijhouden, is een zaak die werd aangespannen door een Spaanse vakbond. Het betreft een geschil tussen medewerkers en hun werkgever Deutsche Bank. Laatstgenoemde vroeg de werknemers bewijs voor hun overwerkclaim. Ze wilden voor hun overwerk worden betaald. Dat bewijs was er niet, omdat de uren niet formeel waren bijgehouden.

Het geschil belandde bij de Europese rechter, die vervolgens Deutsche Bank, maar ook andere werkgevers in Europa eraan herinnerde dat de bewijslast voor overwerk bij de baas ligt. Het gevolg: de verplichting uren systematisch te meten.

 

‘Urenregistratie kan ook met een Excelbestand’

Volgens arbeidsrechtenadvocaat Maarten van Gelderen is het niet zo’n gekke gedachte. ,,Werknemers worden op deze manier extra beschermd tegen onbetaald overwerken. De gewerkte uren worden geregistreerd en gecompenseerd.’’ Hij benadrukt ook dat de Europese rechter niet letterlijk een prikklok verplicht stelt, maar wel een systeem waarmee de dagelijkse arbeidstijd van elke werknemer wordt bijgehouden. ,,Urenregistratie kan op allerlei manieren, ook met een Excelbestand’’, zegt Van Gelderen.

Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen van Universiteit Tilburg vraagt zich af of urenregistratie in Nederland wel nodig is. ,,Als er systematisch overwerk is, moet dat betaald worden. Maar in Nederland zijn de arbeidsverhoudingen over het algemeen goed. Als je alles precies gaat bijhouden, ondermijn je de arbeidsverhoudingen.’’

 

Vooral hoogopgeleiden maken extra uren

Wilthagen denkt dat het vooral hogeropgeleiden zijn, vaak in leidinggevende functies, die extra uren maken. ,,Die mensen vinden doorgaans dat overwerk hoort bij hun baan. Ze doen het dus vrijwillig, achter die extra uren gaan ambitie en werkplezier schuil. Daar tegenover staat dat er niets aan de hand is als ze een keer eerder stoppen.’’ Een urenregistratie past volgens Wilthagen dan ook niet bij deze tijd. ,,Werk is sowieso meer gericht op output, en niet op tijd.’’

Van Gelderen benadrukt dat we het oordeel van de rechter niet te letterlijk moeten nemen. Het Hof eist immers een regeling waarbij rekening gehouden wordt met de kenmerken van elke branche. Van Gelderen: ,,Geen letterlijke prikklok, wel een systeem waarmee werkgevers bijhouden hoeveel uren hun werknemers werken. Dat lijkt me een goede zaak.’’

 

Prikklok uitvinding uit 1888

Dat een prikklok ouderwets klinkt, is niet zo gek. De Amerikaanse Alexander Dey vond de prikklok al in 1888 uit. Werknemers van fabrieken moesten aan het begin van hun dienst ‘inklokken’ en aan het eind van de dag weer ‘uitklokken’. Zo kon de baas meteen zien wie er te laat was, of juist te vroeg stopte. Om precies vijf uur stopten de werknemers en druppelden ze de fabriek uit. In Nederland werd de prikklok tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw veel gebruikt. De moderne versie is bijvoorbeeld een systeem met vingerafdrukken of toegangspasjes.

Bron: Dagblad van het Noorden

Meer nieuws

Er zit een groot verschil in salaris tussen IT’ers die jobhoppen en IT’ers die bij dezelfde werkgever blijven. Dat blijkt uit...
Stop met sociale media, schrijft Cal Newport in zijn nieuwe boek Digitaal Minimalisme. Het verbetert niet alleen je privéleven, maar zeker...
Dagelijks staan vele bouwvakkers tijdens hun werkzaamheden bloot aan veel lawaai. Uit onderzoek blijkt dat één op de vijf bouwvakkers zelf...
,,Door de crisis van een aantal jaren geleden hebben veel mensen de bouwsector verlaten’’, vertelt Anne Dijkstra, docent bouwtechniek aan...
Loonwerker en timmerman, dat is de perfecte werkcombinatie voor Patrick Gaasendam (28) uit Kollum. ,,Timmeren leek me altijd wel leuk, dat...