Van het bed naar het scherm, werk in de zorg verandert

Het werk in de zorg verandert razendsnel. Er is steeds minder vraag naar mensen die simpele zorgtaken uitvoeren. Terwijl aan hoogopgeleide gespecialiseerde verpleegkundigen een tekort is. ,,Het werk verschuift van het bed naar het scherm”

De baan van een wijkverpleegkundige is ingrijpend aan het veranderen, stelt Wolter Paans, lector verpleegkunde aan de Hanzehogeschool in Groningen. Ze krijgen steeds meer te maken met complexe vraagstukken doordat mensen langer thuis blijven en sneller uit het ziekenhuis worden ontslagen. ,,Zij moeten de inschatting maken”, zegt hij. ,,Wat is er aan de hand? Wat zijn de risico’s? En als iemand langer kan thuisblijven, wat is er dan nodig? Is het bijvoorbeeld mogelijk om de kans op vallen te verkleinen? Zoiets moet de moderne wijkverpleegkundige allemaa analyseren.”

Het maakt het vak uitdagend vindt hij. Maar ook moeilijker. De verpleegkundige van nu moet hoger opgeleid zijn, om probaat met dit soort vraagstukken om te kunnen gaan. Ze zijn zogenaamde ‘t-shaped professionals’, duizendpoten die over alle aspecten mee kunnen denken en werken in interdisciplinaire teams. Ze kijken niet alleen naar de zorg die iemand nodig heeft maar ook naar alle aspecten daaromheen.

 

Verpleegkundige van nu moet hoger opgeleid zijn omdat vraagstukken complexer

 

Naar mensen die dat kunnen is veel vraag, weet Paans. ,,Studenten die de ambitie hebben om op een hoog niveau te werken, hebben goede kansen op de arbeidsmarkt.’’ Tegelijkertijd is de vraag naar de klassieke lager opgeleide verzorgende en helpende de afgelopen jaren gedaald. Door bezuinigingen is dit werk deels verdwenen en met de introductie van de participatiemaatschappij nemen burgers een deel van hun taken over. ,,Het werk van deze mensen verdwijnt meer
en meer.’’

Paans is niet de enige die dat ziet. Ook Ida Grasdijk, directeur van de in Haren gevestigde organisatie ZorgpleinNoord komt tot deze conclusie. Op de website van ZorgpleinNoord staat een groot deel van de zorgvacatures in Friesland, Groningen en Drenthe. In veel gevallen gaat het daarbij om werk voor hoger opgeleide zorgverleners. ,,Dat heeft sinds eind 2015 echt een vlucht genomen.’’ Zo’n hoge vlucht zelfs dat er gaten ontstaan. ,,Het begint te knijpen. Niet meer elke functie is goed te vervullen.”

 

Zeer goede kansen op werk

  • Verzorgende ig
  • Verpleegkundige mbo-4
  • Wijkverpleegkundige, gespecialiseerd verpleegkundige, praktijkverpleegkundige
  • Specifieke medisch specialisten (onder meer specialist ouderengeneeskunde, verzekeringsarts en psychiater)

(Bron: UWV)

 

E-HEALTH
,,De extramuralisering (het verplaatsen van zorgtaken naar de eigen woning van een patiënt in plaats van binnen de muren van het ziekenhuis of het zorgcomplex) vraagt meer van verpleegkundigen’’, zegt Grasdijk. Dat beaamt Paans. ,,Een van de dingen die is opgekomen is telemonitoring. Met een videoverbinding geeft men een consult. Dat vraagt om een bredere kennis maar ook om de flexibiliteit om om te gaan met nieuwe innovaties. De kennis van online en van e-health is echt heel erg belangrijk. Het zal steeds minder werk aan het bed zijn en steeds meer achter het scherm.’’

Daarnaast zijn de vooruitzichten op de arbeidsmarkt voor hooggespecialiseerde verpleegkundigen zoals op de intensive care of cardiologie-afdeling goed. ,,Daar is echt een tekort aan’’, zegt de lector. ,,Maar het kost ook veel tijd om je te specialiseren.’’

Grasdijk ziet ook dat deze functies populair zijn. ,,Mensen willen graag in een ziekenhuis werken. Dat heeft een bepaalde aantrekkingskracht. Terwijl in bijvoorbeeld de ouderen-en gehandicaptenzorg de roep om goed personeel eigenlijk luider is.’’

Die laatste twee sectoren hebben te maken met een imagoprobleem, denkt ze. ,,Het lijkt minder spannend. Ondertussen zijn de mogelijkheden er groter. Je hebt bijvoorbeeld in de thuiszorg veel meer zelfstandigheid dan in het ziekenhuis.’’ Hoe dat beeld bij te sturen, dat is momenteel een van de grotere vraagstukken. ,,Dat is iets waar we over na moeten denken.’’

 

SALARIS
Hoogopgeleid personeel is dus gewild. Al zet Grasdijk daar ook een kanttekening bij. ,,Hoogopgeleide zorgverleners zijn mooi, maar ze zijn moeilijk te vinden en vragen een hoger salaris. De vraag die je dan kan stellen is: ‘Is dit beter?’ Soms is een beetje aandacht al genoeg. En daar heb je helemaal geen hoogopgeleide mensen voor nodig.’’

Wellicht dat de lager opgeleide verzorgende weer aan een opmars begint. ,,Er is een soort van kentering te zien als je naar de vacatures kijkt”, zegt Grasdijk. ,,Het is alleen nog de vraag hoe zich dat gaat uitkristalliseren. Er is nu vooral ook zorg om de lageropgeleide 45+-ers. Hoe moeten zij verder?’’

Paans ziet een andere ontwikkeling, die daar wellicht een oplossing voor biedt. De opkomst van de particuliere zorg. ,,Door de introductie van de participatiesamenleving zijn zorgtaken verschoven naar de burger. Maar niet iedereen heeft daar tijd voor of de mogelijkheden toe. Een deel van deze taken wordt overgenomen door verzorgenden in particuliere dienst.’