Waarom willen hbo-opgeleide verpleegkundigen niet in de ouderenzorg werken?

Rene Smid
16 april 2018

 

Werken in de zorg? Dat kan, er zijn genoeg banen. Maar lang niet alle hbo-studenten zien dat zitten. Hoe kan dat?

Tekst: René Smid

Foto: ANP

Uitkeringsinstantie UWV kwam begin maart met een waarschuwing. De personeelstekorten in de zorgsector nemen toe. Ongeveer de helft van de zorginstellingen had vorig jaar te kampen met moeilijk vervulbare vacatures, in ziekenhuizen en instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg lag dat percentage zelfs rond de 80. In de zorg ontstaan dit jaar tussen de 120.000 en 130.000 banen.

Werk is er dus wel, maar het invullen van al die vacatures is geen sinecure. Helemaal omdat hbo’ers niet direct staan te springen om in bijvoorbeeld de ouderenzorg te gaan werken. Studenten verpleegkunde willen op zich wel werken in de intramurale zorg, de zorg die cliënten onafgebroken in een instelling ontvangt. Maar dan moet er wel iets tegenover staan. Het werk moet op hbo-niveau zijn en de arbeidsomstandigheden dienen gunstig te zijn. Een goede stageplaats kan ook al drempelverlagend werken. Dat blijkt uit onderzoek van het Nivel, het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg.

,,Het slechte imago van verpleeghuizen speelt al lang in de publieke opinie’’, weet onderzoeker Anke de Veer van het Nivel. Het instituut meet sinds 2001 de ervaren werkdruk in de zorg en iedere keer springt de verpleeghuissector daar negatief uit: de werkdruk is hoog. Het is van groot belang te laten zien waar een verpleegkundige een toegevoegde waarde kan hebben voor de kwaliteit van de zorg, stelt De Veer. ,,Een hbo-verpleegkundige moet wel willen werken in verpleeghuizen, maar velen hebben andere interesses.’’

 

Ervaringen

Uit het Nivel-onderzoek komt naar voren dat verpleeghuizen bij slechts 15 procent van de hbo-opgeleide verpleegkundigen die elders werken een positief imago heeft. Voor een derde is het imago zelfs ronduit negatief. De Veer: ,,Hbo-studenten kiezen vaak niet voor werken in de ouderenzorg, omdat zij tijdens de opleiding een te beperkt beeld krijgen van de ouderenzorg of negatieve ervaringen opdoen bij stages.’’

Tijdens de stageperioden lopen ze volgens De Veer vooral mee met helpenden en verzorgenden (mbo-niveau). Daardoor ontstaat er geen beeld van wat een hbo-verpleegkundige in de zorg kan doen. ,,Het zou beter zijn als de stagiair meeloopt met een hbo-opgeleide verpleegkundige, met een goede taakomschrijving. Maar binnen verpleeghuizen hebben hbo-opgeleide verpleegkundigen vaak geen apart omschreven rol. Daar zou iets aan moeten veranderen.’’ Het werk zou aantrekkelijker moeten worden gemaakt. Goede arbeidsomstandigheden en inspraak in werktijden bijvoorbeeld.

Bij het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL) merken ze dat het werven van personeel lastiger is geworden. ,,Studenten hebben veel meer te kiezen’’, zegt Janneke van Wier, coördinator van het eigen flexbureau, genaamd Servicebureau Tijdelijk Werk (STW). ,,Ze weten dat werken in de ouderenzorg een schaars beroep aan het worden is. Dat heeft impact op het gevraagde salaris, arbeidsomstandigheden en secundaire arbeidsvoorwaarden. Onze flexpool is krapper geworden, we hebben doorlopend behoefte aan (startende) verpleegkundigen.’’

Bij ziekenhuis MCL is een tekort aan verpleegkundigen, maar ook de intensive care en de spoedeisende hulp kunnen versterking gebruiken. Van Wier: ,,Op termijn verwachten we ook tekorten in operatie-assistenten, anesthesie-medewerkers en kinderverpleegkundigen.’’

 

Voordeel

Waar het werken in de ouderenzorg geen al te best imago heeft, ligt dat voor ziekenhuizen anders, weet Van Wier. ,,De meeste verpleegkundigen willen graag in een ziekenhuis stage lopen en daar later gaan werken. Daar hebben wij nu voordeel bij.’’

Ook bij zorguitzendbureau Happy Nurse, dat in Friesland een vestiging heeft in Heerenveen, is het invullen van vacatures lastiger. Intercedent Annet Akkerman: ,,We zitten te springen om verzorgenden IG (individuele gezondheidszorg, red.).’’ Dat is mbo-niveau 3. ,,Voor ons valt daar winst te behalen, want wij kunnen als uitzendbureau bemiddelen.’’

Akkerman snapt wel dat hbo’ers het lastig vinden in de ouderenzorg te werken. ,,Er is veel overlap in functie’’, doelt ze op verzorgende IG en helpende (mbo-2). ,,Je wilt werk op je eigen niveau doen en niet de was draaien en ophangen. Dan haken mensen af. Organisaties moeten die functies beter neerzetten en bedenken of ze wel echt een hbo’er nodig hebben.’’

De bezwaren van hbo’ers maken het er volgens Petra Boddeüs van ZuidOostZorg wel moeilijker op om mensen te vinden, maar zij ziet het ook als een uitdaging. ,,Wij willen laten zien dat ouderenzorg juist interessant is en dat je hier een band kunt opbouwen met je cliënten. ZuidOostZorg kent bijvoorbeeld al enkele jaren de functie van hbo-verpleegkundigen gerontologie-geriatrie. Een functie waarbij je echt met je vak bezig kunt zijn.’’

Wat voor studenten ook meespeelt is dat de zorg complexer wordt. Ouderen wonen langer op zichzelf. Wanneer zij in een verpleeghuis komen, is de geestelijke gezondheid in sommige gevallen al een stuk minder. Begrip voor de ontwikkeling van het brein is noodzakelijk, vindt Boddeüs, die bij ZuidOostZorg verantwoordelijk is voor werving en selectie. Een medewerker in de ouderenzorg moet invoelend zijn en niet gestrest of druk. ,,Dementerende ouderen voelen dat haarfijn aan. Kletter niet met een besteklade, maar wees je bewust van je eigen handelen en het effect op zo’n groep bewoners.’’

 

Begrijpen

Patiënten met dementie brengen een hoge werkdruk met zich mee, zegt Van Wier. Ze hebben meer hulp nodig bij hun dagelijkse handelingen en verpleegkundigen moeten echt affiniteit met die doelgroep hebben. ,,Je moet ze kunnen begrijpen en met ze communiceren bij probleemgedrag. Een ziekenhuis is daar vaak niet de uitgelezen plek voor, terwijl we door vergrijzing wel meer van zulke patiënten krijgen. De kwetsbare ouderen krijgen vanuit MCL extra aandacht en dat is goed, want ook voor hen willen we er zijn.’’

,,Je moet werken op een plek waar je hart ligt, op je eigen niveau’’, stelt Boddeüs. ,,Dat is ook de uitdaging waar we in de zorg voor staan: waar kom jij tot je recht? Als je het naar je zin hebt, komt dat de bewoners van verzorgingshuizen ten goede. En daar doe je het voor.’’

 

Happy Nurse en JobCafé

Meer naamsbekendheid in de regio, dat is één van de voornaamste doelen van Happy Nurse in het Ambitie JobCafé donderdag in het WestCord WTC Hotel in Leeuwarden. ,,We zijn nu drie jaar in Friesland bezig, maar ook wij willen meer personeel in ons bestand’’, zegt Annet Akkerman van het uitzendbureau.

Happy Nurse, opgericht in Den Haag, bestaat sinds 2008 en heeft inmiddels een landelijke dekking met zeventien vestigingen. ,,Mensen moeten in Friesland lang wennen aan nieuwe namen en organisaties. De aanlooptijd kan dan wat langer zijn.’’ Happy Nurse richt zich op diverse takken van de zorg, zoals thuiszorg, gehandicaptenzorg en werk in ziekenhuizen. ,,Wij bemiddelen met een probleem in de personele bezetting en organisaties huren onze mensen in.’’

 

MCL wil talent

Medisch Centrum Leeuwarden (MCL) is in Friesland een van de grotere werkgevers in de zorg. Het ziekenhuis wil dan ook niet ontbreken in het JobCafé, donderdag in Leeuwarden. ,,Dat doen we vanuit maatschappelijke verantwoordelijkheid’’, zegt Janneke van Wier. ,,We willen graag in contact komen met (nieuw) talent.’’ MCL richt zich in het JobCafé niet alleen op de verpleegkundige functies. ,,We hebben ook andere functies in huis, die niet direct met zorg te maken hebben. Denk aan finance en P&O-adviseurs.’’

 

Koffiedate met ZuidOostZorg

Petra Boddeüs van ZuidOostZorg, de grote zorginstelling in het zuidoosten van Friesland, kijkt uit naar het JobCafé. ZuidOostZorg heeft ongeveer tweeduizend werknemers en is een relatief grote organisatie. ,,Wij zoeken altijd mensen. Dat stopt nooit’’, meent Boddeüs. ,,Mensen kunnen zich voor koffiedates inschrijven bij ons op JobCafé. In twintig minuten kun je dan kennismaken met ZuidOostZorg en gaan we in gesprek.’’

ZuidOostZorg wil graag kennismaken met verzorgende individuele gezondheidszorg en verpleegkundigen. ,,We willen vacatures voor zijn binnen werving en selectie en niet achter de feiten aan lopen. Het is niet dat we 150 man zoeken, maar er is altijd werk.’’

 

Kijk hier voor meer informatie of schrijf je direct in voor het Ambitie Jobcafé op 19 april in Leeuwarden

Meer nieuws

Het gaat de goede kant op met de economie. Maar wie een diepere blik werpt op de economie, komt tot minder positieve conclusies. Een...
Vacatureteksten zijn niet altijd even inspirerend. Ze zijn clichématig en staan dus bol van open deuren. Ze zijn weinig specifiek. Dat kan...
Hem enkel schoenmaker noemen dekt niet de lading. Willem Vording is schoenhersteller van beroep. Een schoenmaker doet alleen aan reparatie...
Er is een tekort aan geschikt personeel binnen de technologische sector. Werknemers moeten zich laten omscholen omdat hun werkzaamheden...
De jaarlijkse beoordelingsgesprekken kosten werkgevers een miljard euro per jaar. Bovendien leveren ze veel frustraties op bij managers en...