Wat te doen tegen pesten op de werkvloer? 5 TIPS

Pesten staat de laatste jaren in het nieuws volop in de schijnwerpers. Op schoolpleinen, bij verenigingen, en steeds meer ook online. Maar het zijn niet alleen kinderen die ermee te maken hebben. Ook op de werkvloer wordt gepest. Volwassenen onder elkaar. Een grapje onder werktijd komt de sfeer vaak ten goede, maar pesten is een ander verhaal. Het kan vergaande gevolgen hebben, tot zelfmoord aan toe. Wat kun je doen tegen pesten op werkvloer?

 

Arbowet

Volgens de Arbowet is een werkgever verplicht om zorg te dragen voor de veiligheid en gezondheid van zijn werknemers. Pestgedrag en seksuele intimidatie vallen sinds 1994 ook onder deze wet. Een werkgever vervult zijn plicht via een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E), waarin de risico’s voor de werknemer tijdens het werk worden beschreven en maatregelen om veilig te kunnen werken.

Kort gezegd zijn werkgevers via de Arbowet verplicht om pesten op de werkvloer te voorkomen. Zo moet onder meer duidelijk gemaakt worden welke maatregelen het bedrijf neemt om pesten te voorkomen. Een leidinggevende heeft een controlefunctie wat betreft het naleven van de voorschriften. Wanneer een bedrijf in gebreke blijft, kan er een boete volgen.

 

Rol van de werkgever

In de fysieke veiligheid zit vaak het probleem niet. Beschermende kleding, nooduitgangen, het is meestal goed geregeld. Het beleid tegen ‘ongewenst gedrag’, oftewel pesten, is vaak veel minder voor elkaar. Los van de RI&E, wat kan je als werkgever nog meer doen om pesten op de werkvloer tegen te gaan?

Allereerst kan het onderwerp ‘pesten’ bespreekbaar gemaakt worden. Geef er aandacht aan in het personeelsblad of het werkoverleg. Een voorlichting over pesten, bijvoorbeeld gekoppeld aan een werkoverleg is eveneens een goede optie. Ook kan er een vertrouwenspersoon aangesteld worden, of een klachtenprocedure worden gestart. De werknemers weten dan waar ze met hun problemen terecht kunnen.

 

Rol van de werknemer

Waar de werkgever verplicht is iets aan het pestgedrag te doen, wordt pestgedrag niet altijd opgemerkt. Daarom is het belangrijk dat ook werknemers zelf in actie komen. Of ze nou zelf gepest worden of merken dat een collega wordt gepest, actie is in beide gevallen nodig.

 

Wat kun je doen als slachtoffer?

1. Voorkom vermijdend gedrag. Wanneer je gepest wordt of eerder al gepest bent, heb je snel de neiging om confronterende situaties te vermijden. Probeer dit juist tegen te gaan. Vermijd de pestkop niet, kijk hem of haar strak in de ogen aan en straal kracht uit. Daarmee elimineer je jezelf als slachtoffer.

2. Wees assertief. Doe je niet voor als iemand anders, maar kom voor jezelf op. Maak zaken bespreekbaar en wacht hier niet te lang mee. Houd de regie over jezelf en de situatie.

3. Blijf jezelf en durf te handelen. Als aanvulling op bovenstaand punt: wees assertief, maar het moet geen uitputtingsslag voor jezelf worden. Blijf jezelf en handel als de situatie er om vraagt.

4. Heb een standaard reactie. Wanneer je een standaard opmerking hebt die op veel situaties van toepassing is wanneer je in een pestsituatie terecht komt. Een simpel ‘Zo, dat is dan ook weer gezegd’ kan al voldoende zijn. Het geen reactie kunnen geven op vervelende opmerkingen versterkt het gevoel van onmacht.

5. Praat met de pester. Het moment wanneer je dit doet is belangrijk. Tijdens een pesterij gaat het praten niet werken. Een paar dagen na de laatste vervelende opmerking is een beter moment. Benoem richting de pester dat hij of zij de afgelopen tijd voortdurend vervelende opmerkingen naar en over jou maakt en je niet goed weet wat je daarmee aan moet of wat de bedoeling daarvan is. Wacht daarna een reactie af. De pester zal zich ongemakkelijk voelen. Denk er wel om dat jij de controle hebt en houdt over het gesprek. Jij begint het gesprek, eindigt het en loopt weg. Blijf in alle gevallen rustig en voorkom een vijandige houding.

 

Hulp inschakelen

Wanneer je er zelf echt niet uitkomt of het pesten maar blijft aanhouden, kun je hulp inschakelen. Zo kun je je wenden tot de ondernemingsraad (OR) of bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon binnen de organisatie. De OR kan op hun beurt weer een beroep doen op de Arbeidsinspectie. Als er via het werk zelf geen oplossing komt, kun je bij een aantal externe organisaties terecht voor hulp. Voorbeelden hiervan zijn het Juridisch Loket (voor eventuele rechtshulp), de Inspectie SZW (voor informatie en advies bij pesten) of bij het College voor de Rechten van de Mens.