Wie wil nog naar de bouwplaats?

Er zijn de komende vijf jaar 70.000 nieuwe bouwvakkers nodig. De opleidingen kunnen minder dan de helft leveren. Hoe kan dat gat worden gedicht?

Nu de bouw vol onder stoom ligt, kampen steeds meer aannemers met een tekort aan mankracht. Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) wordt het probleem snel groter. Pas na 2022 neemt de schaarste af.

Waar liggen de oplossingen? In een donderdag gepubliceerd rapport belicht het EIB het potentieel per categorie.

Allereerst de vakopleidingen. De scholen zien na een periode van kaalslag weer een grotere toeloop, maar storm loopt het niet. Hooguit kunnen ze voorzien in 45 procent van de behoefte aan nieuwe vaklieden, becijfert het EIB. Dat is dan inclusief de vluchtelingen die zij voor zich proberen te winnen.

Ex-bouwvakkers? Tussen 2009 en 2013 schrapte de bouw 75.000 banen. Het EIB verwacht dat weinigen terugkeren in het vak: velen zijn gepensioneerd, zzp’er of uitgeweken naar andere beroepen.

Ook in het cohort zzp’ers zit weinig rek. Bijna de helft van de mensen op de bouwplaatsen is al zzp’er, verklaart het EIB. Eerder is de trend omgekeerd. Bouwbedrijven bieden vaker vaste dienstverbanden aan en flexibele krachten accepteren die ook vaker.

Dankzij de brexit biedt de categorie buitenlanders meer perspectief. Het EIB voorziet dat Polen, die anders in het Verenigd Koninkrijk zouden werken, nu voor de Nederlandse arbeidsmarkt beschikbaar komen. Verder rekent het instituut erop dat de hogere lonen in Nederland extra Bulgaren en Roemenen zullen aantrekken. De totale ‘opbrengst’ zou op ongeveer 10.000 arbeidskrachten tot 2022 uitkomen.

Is langer werken een oplossing? Zeer beperkt, volgens het EIB. Weliswaar spant de sector zich in om mensen langer aan de slag te houden met speciale functies voor ouderen, maar tegelijkertijd pleit de sector voor vervroegde AOW voor mensen in zware beroepen, en voor mensen die bijvoorbeeld al 47 jaar gewerkt hebben.

Resteert een tekort van 25.000 bouwlieden. Als ei van Columbus adviseert het EIB de bouwsector een sterke inzet op betere arbeidsvoorwaarden ten opzichte van andere sectoren.

Brancheorganisatie Bouwend Nederland vindt het probleem groter dan eerder voorzien, maar heeft goede hoop dat het gaat lukken om voldoende extra mankracht te vinden. ,,Twee jaar geleden gingen wij er nog van uit dat er zo’n 40.000 mensen nodig waren”, zegt een woordvoerder van Bouwend Nederland.