’Workaholic moet spiegel worden voorgehouden’. Wat als je verslaafd bent aan je werk

Ambitie .nl
29 oktober 2018

Een op de twaalf Nederlanders is een workaholic, ofwel een werkverslaafde  “Hard werken is niet erg, wel als het dwangmatig wordt.”

 

Wat is een Workaholic

De term ’workaholic’ (’werkverslaafde’) is niet nieuw. De Amerikaanse dominee en psycholoog Wayne E. Oates gebruikte het woord voor het eerst in zijn bestseller Confessions of a workaholic uit 1971. Maar achter het semi-humoristische bedoelde woord gaat wel degelijk een ernstig probleem schuil. Pakweg een op de twaalf Nederlanders zit volgens de Utrechtse hoogleraar Arbeids-en Organisatiepsychologie Wilmar Schaufeli in de gevarenzone. “We hebben de afgelopen jaren onderzoek onder zo’n 10.000 mensen gedaan. Daarvan kun je zo’n acht procent echt als workaholic beschouwen”, zegt Schaufeli.

Wanneer ben je workaholic?

Niet iedereen die een beetje te hard werkt, is daarmee ook meteen een workaholic, verduidelijkt hij. “Hard werken op zich is niet erg. Maar het wordt problematisch als dat harde werken niet voortkomt uit innerlijke motivatie of omdat het van je verlangd wordt. Er is pas van werkverslaving sprake als er een dwangmatig aspect aan zit. Een workaholic voelt zich beroerd als ie niet werkt, heeft nooit het gevoel dat iets af is, kan vaak ook aan niets anders denken dan aan het werk en weet meestal niet te delegeren.”

Wie kan verslaafd raken aan werk

Werkverslaving komt in alle leeftijdscategorieën voor en net zoveel onder vrouwen als onder mannen, zo is de afgelopen jaren gebleken uit onderzoek van Schaufeli. Het komt even veel voor onder werknemers in loondienst als onder zzp’ers. En het is ook geen typische managerskwaal, zoals vaak gedacht wordt. Het percentage werkverslaafden blijkt het hoogst in de landbouw, bouw, communicatie, consultancy en handel en het laagst in de dienstverlening, de medische en sociale sector en bij overheidsdiensten. Binnen die sectoren scoren managers en hoger opgeleiden het hoogst op workaholisme, maar werknemers in de bouw en de landbouw vallen ook in de hoogste risicogroep. “Dat is een nieuw inzicht. Het kan komen doordat er in de bouw en de landbouw een constant hoog werkaanbod is in combinatie met een sterke sociale druk om daaraan tegemoet te komen”, zegt Schaufeli.

Verslaving serieus genomen

In de Verenigde Staten wordt werkverslaving inmiddels zeer serieus genomen. Naar analogie van de AA (Alcoholics Anonymous) bestaat daar al jaren Workaholics Anonymous. Werkverslaafden kunnen daar anoniem terecht. Net zoals de AA werkt WA met een twaalfstappenplan om het probleem de baas te worden. Maar verder gaat de vergelijking niet op. “Een alcoholist drinkt, of drinkt niet meer. Een beetje drinken is onmogelijk voor een alcoholist. Maar tegen iemand die werkverslaafd is, kun je niet zeggen dat hij maar beter helemaal niet meer kan werken. Er moet tenslotte wel brood op de plank komen”, zegt Schaufeli.

Behandeling werkverslaving

Gelukkig is werkverslaving beter te behandelen dan alcoholverslaving. Als mensen die werkverslaafd zijn naar een psycholoog gaan, kan die helpen om het probleem de baas te worden. Bijvoorbeeld door mensen via rationeel-emotieve therapie te confronteren met bepaalde irrationele gedachten achter hun gedrag. “Je kunt mensen laten ontdekken dat een fout maken niet het einde van de wereld is, net zomin als wanneer je iets niet af kunt maken”, zegt Schaufeli. Maar voordat er therapie gegeven kan worden, is de stap naar de psycholoog en de erkenning dat er een probleem is wel vereist. En de meeste werkverslaafden geven, net als alcoholisten niet snel toe dat er van een probleem sprake is.

Daar ligt volgens de Utrechtse hoogleraar een taak voor de omgeving. Gezinsleden maar ook collega’s of leidinggevenden moeten aan de bel trekken als iemand echt kenmerken van dwangmatig werken vertoont en hem of haar een spiegel voorhouden. Schaufeli zelf is geen workaholic, zegt hij. “Ik hou van mijn werk en doe het graag. Ik zit op het randje. Maar morgen ga ik een week op vakantie en dan ben ik ook echt even helemaal niet meer met mijn werk bezig.”

bron: Gezondheid&co

Meer nieuws

Het aantal werklozen in Nederland is voor het eerst lager uitgekomen dan voor de economische crisis in 2008. Dat blijkt uit cijfers van het...
Door de krappe arbeidsmarkt wordt het arbeidspotentieel steeds beter benut. Dat stelt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Zo is...
De grote vraag naar personeel in de Groninger horeca heeft sterk invloed op WW-uitkeringen. Ook andere seizoensgevoelige sectoren zorgen...
Een stukje ‘framing’ op de werkvloer kan veel doen met je gevoel. Neuropsycholoog Chantal van der Leest geeft uitleg. Met ‘framing’ houden...
Dusdanig veel informatie op een werkdag krijgen, dat je moeite hebt alles te processen. Herken je dat? Mocht dat zo zijn, dan ben je zeker...