Zoek je toekomst? Kies iets met (I)technologie

 

Jarenlang al gonst het: het personeelstekort in de IT-branche wordt erger en erger. Het klopt nog steeds. In het Noorden is dat niet veel anders dan in de rest van het land. De meest gevraagde functies veranderen door de jaren heen wel wat, maar de korten spelen overal. Vraag blijft: waar zijn ze, die IT’ers?

Zie Noord-Nederland als een grote vijver, met aan de ene kant een uitvoerkanaal naar de rest van de wereld, en aan de andere zijde een toevoerkanaal vanuit het kleuterbad. De trek aan talent vanuit Amsterdam en het buitenland is groot. De opleiding van nieuwe vissen kan daar amper tegenop. Het belangrijkst is de relatief stabiele vijver in het midden. De vissen daarin groeien en pendelen rond van voergrond naar voergrond. Het is iets waar alle bedrijven die zoeken naar IT-personeel mee te maken hebben, dat ze allemaal dezelfde mensen proberen te binden. ,,Het is een continu gevecht’’, zegt Henk Wouda uit Zuidhorn. Hij heeft een eigen werving- en selectiebureau, maar probeert ook namens Yacht IT’ers te vinden. ,,Verleiden gaat met salaris, andere arbeidsvoorwaarden, laten zien dat het gras groener is dan bij de buren. Het tekort is echt groot.’’

Eén van de grotere IT-bedrijven in ons landsdeel is IBM in Groningen. Directeur Carola Bos zag de afgelopen jaren hoe het steeds lastiger werd om mensen aan te trekken. ,,Toen we IBM hier zeven jaar geleden vestigden, kleurde het Noorden nog groen op de kaart met krapte aan IT-personeel. Inmiddels is het donkeroranje, maar op veel plekken in Nederland is het allang rood. Vooral mensen met een paar jaar ervaring zijn lastig te vinden.’’

Van systeembeheerder tot data-analist

IT is nogal een containerbegrip. De krapte is voor de ene functie groter dan voor de andere. Het rijtje van meest gevraagde functies is toch relatief verrassend. Bovenaan staan niet ontwikkelaars, programmeurs en data-scientists. Nee, de goede oude systeembeheerder wordt het meest gemist. Al moet dat ‘goede oude’ snel vergeten worden. De systeembeheerder van nu en straks is namelijk een andere dan die van toen.

Wouda:,, Je denkt bij systeembeheerder misschien aan iemand die ervoor zorgt dat de servers op kantoor blijven draaien, dat mensen een emailadres krijgen en bij hun gegevens kunnen, dat het besturingssysteem blijft werken. Hoewel ook die functies de komende jaren nog wel nodig blijven, ontstaat het grootste probleem bij de systeembeheerder nieuwe stijl. Die is niet meer zozeer met hardware bezig, maar juist met software.’’

Eigen servers worden steeds minder belangrijk. Sterker nog: ze verdwijnen in hoog tempo. Ervoor in de plaats komt de cloud. Daar zweeft de data, daar draaien de systemen. De nieuwe systeembeheerders regelen dat het allemaal blijft werken, dat de netwerken altijd up-to-date zijn. Wouda: ,,Dat is net even anders, zeker omdat het vaak gecombineerd wordt met databeheer. Je moet ook bekend zijn met lastige zaken als privacy en security-issues.’’

Dat databeheer aan belang gaat winnen, staat vast. We verzamelen er met zijn allen steeds meer van en krijgen daardoor een steeds grotere uitdaging om het te ordenen en bruikbaar te maken. Bij digitaal bureau Tres in Heerenveen is die trend zichtbaar. Marco van der Voorn: ,,In dat segment liggen veel kansen ja. Ook in combinatie met bijvoorbeeld marketing en bedrijfskundige functies.’’

Digitalisering van de wereld

Maar de kansen zijn veel wijder verspreid, zegt Van der Voorn. ,,Op dit moment is sectorbreed de vraag naar goede mensen vijf à tien keer groter dan het aanbod. Dat probleem zie je in de IT, maar eigenlijk nog breder: in de technieksector. En ook mensen die erover kunnen doceren zijn nodig, leidinggevenden, noem maar op. De digitalisering van de wereld is niet te stoppen. Alle functies die daarmee verband houden, schreeuwen om invulling.’’

Theun Prins beaamt dat. Hij is directeur van YP Your Partner in Drachten en in dit verhaal spreekbuis van het Innovatiecluster Drachten, een ecosysteem van twintig samenwerkende hightechbedrijven. ,,De krapte is over de hele breedte voelbaar. Van data-analisten tot mensen die de technische uitvoering doen, ze zijn allemaal nodig. Van wetenschaapelijk onderwijs tot en met middelbaar beroepsonderwijs. Ik zou zeggen dat we iedereen kunnen gebruiken die iets met techniek en technologie heeft, creatief is en kan samenwerken.’’

Het in Assen gevestigde Stip-IT zoekt altijd naar goede mensen die zich bezighouden met hardware. Ook die zijn keihard nodig. ,,Voor het onderhouden en uitrollen van netwerken, voor de technische nazorg. Wij noemen dat de mensen die echt met hun handen werken, die zijn lastig te vinden’’, zegt Rian Wassenaar van het bedrijf. Zij ziet een langzame verschuiving in de arbeidsmarkt. ,,Mensen die op uitvoerende, technische werkzaamheden zijn ingestapt in de wereld, zijn door de krapte doorgegroeid naar functies als programmeur en ontwikkelaar. Daardoor ontstaat er een nieuw gat aan de onderkant.’’

Scholieren en studenten

Wil je je kinderen een goed studieadvies geven? Zeg dat ze iets met digitale techniek moeten doen. Daar blijven altijd veel kansen ontstaan. Zorgen dat jongeren die keuze inderdaad maken, is één van de antwoorden die techbedrijven zoeken op de steeds nijpender wordende vraag naar personeel. Jarenlang al komen verhalen naar buiten van IT-studenten die al tijdens hun studie worden gecontracteerd door IT-bedrijven. Wel nu, dat is nog steeds zo.

Digitale bedrijven in Noord-Nederland zoeken steeds meer de samenwerking op om hun gezamenlijke probleem aan te pakken. Het beste voorbeeld daarvan is een project van het Innovatiecluster Drachten. Dat voorzag twee jaar geleden elke basisschool in Friesland van een robot-bouwpakket, inclusief lespakket.

Theun Prins: ,,Het is schitterend om te zien wat er gebeurt als kinderen de bouwdoos openen. Het ene groepje maakt de romp, het andere de armen, een derde groepje begint met het programmeren van de robot. Dit is hoe je kinderen kunt laten kennismaken met techniek, met programmeren, creatief nadenken, samenwerken. Als ze er geen kennis mee maken, kunnen ze nooit voor een opleiding in de techniek kiezen. En dat is waar het begint. Ja, we hopen natuurlijk dat een leerling over een paar jaar hier binnenstapt en zegt: door die robot koos ik voor een vak in de technologie.’’

Het Noorden is één

Samenwerken aan het gemeenschappelijke doel dus. Een andere manier om het tekort aan medewerkers het hoofd te bieden is er niet. Samenwerken met het onderwijs is belangrijk. Het Innovatiecluster Drachten dacht actief mee over een nieuwe mbo-opleiding in Friesland, gericht op het middenkader in de smart industry. De lijnen tussen de Hanzehogeschool en Rijksuniversiteit Groningen aan de ene en techbedrijven aan de andere kant zijn ook kort. Gastcolleges, overleg over het curriculum, stages, beurzen, het gebeurt allemaal.

Dat is het toevoerkanaal naar de visvijver. Even essentieel is het zo dicht mogelijk houden van het uitvoerkanaal. Behoud van IT’ers in het Noorden dus. Daar is nog veel te winnen. In Drachten treden de bedrijven in het Innovatiecluster als eenheid naar voren. Prins: ,,Samen hebben we altijd uitdagende projecten, en dat is waar de mensen van nu naar op zoek zijn. We vinden het niet erg om mensen binnen het cluster uit te wisselen.’’

Als het aan Carola Bos van IBM ligt, kijken de noordelijke bedrijven met eenzelfde soort oog naar de hele regio. ,,Ons gezamenlijke doel is dat we de mensen in het Noorden houden. Dat is nu belangrijker dan de onderlinge concurrentie.’’

Dat is precies wat Marco van der Voorn (Tres) ook ziet. ,,We moeten de handen ineenslaan. Als je al die mooie techbedrijven in het Noorden als eenheid ziet, is daarbinnen voor iedere IT’er te vinden wat-ie zoekt. Dat moeten we maar eens wat beter gaan uitdragen.’’

 

Tekst: Jean-Paul Taffijn